Akademisyenlerimiz soğuk havalarda çatlamayan asfalt geliştirdi
Yıldız Teknik ²Ô¾±±¹±ð°ù²õ¾±³Ù±ðsi akademisyenleri standart uygulamalara kıyasla 10 derece daha dÅŸk sıcaklıklarda çatlamaya karşı dirençli asfalt malzemesi geliÅŸtirildi. Patenti alınan buluÅŸ sayesinde yollar artık daha uzun ömrl olacak ve maliyetler dÅŸecek.
Yıldız Teknik ²Ô¾±±¹±ð°ù²õ¾±³Ù±ðsi (YT) Ä°nÅŸaat MhendisliÄŸi Bölm retim yesi Doç. Dr. Mustafa Sinan Yardım ve retim Görevlisi Dr. Betl DeÄŸer Åžitilbay, karayollarının kullanım ömrn uzatmayı ve bakım-onarım maliyetlerini dÅŸrmeyi hedefleyen yeni bir asfalt malzemesi geliÅŸtirdi.
Projede asfaltın temel bağlayıcı maddesi bitm, özel bir kimyasal formle sahip polyester reçine ile gçlendirildi. Ardından bu yeni malzemenin molekler yapısı nano ölçekli analiz teknikleriyle incelendi. Çevreci standartlar gözetilerek retilen ve dayanıklılığı artırılan yeni asfalt malzemesi, YT Yıldız Teknopark zerinden Trk Patent Ofisi ve ABD Patent ve Ticaret Markası Ofisi tarafından tescillendi.
Srecin tm detaylarını ve ulaşılan başarılı sonuçları, akademisyenlerimiz Anadolu Ajansı (AA) muhabirine değerlendirdi.
"Daha dşk sıcaklık şartlarında asfaltımız kolay kolay bozulmayacak"
Doç. Dr. Mustafa Sinan Yardım, AA muhabirine, çalışmanın Covid-19 salgınından önce başladığını söyledi.
Salgın döneminde de çalışmaları srdrdklerini belirten Yardım, "Yol styapısındaki asfalt karışımlarının özelliklerini ve performansını iyileştirmek maksadıyla bir polyester reçine malzeme katkısı retip, bunu karışımda kullandık ve bunun özellikleri zerine bir çalışma yaptık." dedi.
Yardım, çalışmanın temel amacının asfaltın daha dşk sıcaklıklarda da kırılmadan dayanabilmesini sağlamak olduğunu ifade ederek, "Biz burada 10 derece kadar sıcaklığı dşrerek çatlamaya direnen bir yapı oluşturduk." diye konuştu.
Asfaltların araçların hareket ettiği yzeyler olduğunu anlatan Yardım, asfalt karışımlarının bitm ve agregadan oluştuğunu, bitmn bu yapıları birbirine bağlayan temel unsur olduğunu söyledi.
Yardım, farklı iklim koşullarının asfalt zerinde etkili olduğunu, özellikle hızlı sıcaklık değişimleri ve dşk sıcaklıklarda asfalt yzeylerde bozulma ve çatlamaların meydana geldiğini kaydetti.
Bu sorunları kontrol altına almak amacıyla polyester reçine geliştirdiklerini vurgulayan Yardım, "Daha dşk sıcaklıklarda da çatlamamasını sağlayabilmek zere bir polyester reçine rettik ve onun bu işteki katkısını ölçtk. Dielektrik yk kayıpları gibi birtakım tahribatsız yöntemlerle daha hızlı değerlendirebilir miyiz dedik ve bunda başarılı olduk. Daha dşk sıcaklık şartlarında asfaltımız kolay kolay bozulmayacak." bilgilerini verdi.
"Polyesterle dayanma kabiliyetini daha dşk sıcaklığa da indirdik"
Doç. Dr. Yardım, dnyada bu alanda bazı çalışmalar bulunduğunu ancak geliştirilen polyester reçinenin ve ölçm yönteminin ilk kez kullanıldığını, bu nedenle çalışmanın patent almaya layık görldğn anlattı.
Soğuk havalarda asfalt bnyesinin bzştğn ve çatlama eğilimi gösterdiğini aktaran Yardım, "Biz polyesterle bunun dayanma kabiliyetini daha dşk sıcaklığa da indirdik. Mesela bu dielektrik özellikler, bilhassa camsı geçiş sıcaklığı eksi 20 derecelerde önmze çıkıyor. Biz eksi 30 derecelere kadar bunu indirdik. Bu da byk bir başarı." ifadelerini kullandı.
Yaptıkları işlemle bağlayıcının özelliğinin daha gçl hale getirildiğini dile getiren Yardım, şunları kaydetti:
"Hem yeni bir malzeme kullandık, bir polyester reçine hem de bunu ölçme yöntemini ilk defa burada kullandık. Dolayısıyla bu orijinal bir uygulama ve fikir olarak ortaya çıktı. Önce lkemizde patentlendi. Daha sonra bu patent dnya çapında literatr incelendi, uluslararası da patentlendi. Elimizde bir ulusal patent bir de Amerika patenti var. Bu da bunun orijinalliğinin ve başarısının bir göstergesi."
"Daha geç çatlayan bir malzeme haline gelmesini sağlamış olduk"
Çalışmada yer alan Dr. Betl Değer Şitilbay da uzun soluklu bir araştırma sreci yrttklerini söyledi.
Yol kaplamalarında meydana gelen bozulmaların tespit edilmesi ve çözm yollarının geliştirilmesi amacıyla çalışmalara başladıklarını anlatan Şitilbay, sreç içerisinde disiplinler arası bir ekip oluşturduklarını belirtti.
Åžitilbay, YT'nn yanı sıra Ä°stanbul ²Ô¾±±¹±ð°ù²õ¾±³Ù±ðsi ve Ä°stanbul ²Ô¾±±¹±ð°ù²õ¾±³Ù±ðsi-CerrahpaÅŸa'dan araÅŸtırmacıların da çalışmaya katkı sunduÄŸunu ifade ederek, inÅŸaat mhendisliÄŸi alanındaki problemleri farklı disiplinlerle birlikte çözmeye çalıştıklarını kaydetti.
Dşk sıcaklık performansını iyileştirecek bir malzemeye yöneldiklerini, detaylı literatr araştırmaları sonucunda polyester reçine katkılı malzeme kullanımına karar verdiklerini anlatan Şitilbay, ilk analiz sonuçlarının olumlu çıkmasının ardından çalışmaları daha da geliştirdiklerini belirtti.
Araştırmanın yalnızca akademik değil, uygulamaya yönelik de önemli bir potansiyele sahip olduğuna işaret eden eden Şitilbay, "Malzememizin standart bir bitmden farklı olarak dşk sıcaklıklarda bozulmadan, çatlamaya karşı daha dayanıklı ve sıcaklık dşşnn etkisiyle kırılganlığı hafiflemiş, daha geç çatlayan bir malzeme haline gelmesini sağlamış olduk." dedi.
"Maliyet açısından olumlu sonuçlar ortaya çıkıyor"
Yol kaplamalarının yapıldığı andan itibaren bozulma srecinin başladığını ancak bu srecin geciktirilebildiğini, bitm modifikasyonu yönteminin bu çözmlerden biri olduğunu dile getiren Şitilbay, şöyle konuştu:
"Asfalt kaplamalarda sağlanan kçk bir tasarruf kilometreler boyunca byk etki oluşturuyor. Modifiye bitm sayesinde malzemenin bakım ve onarım sreçlerini de uzatmış oluyorsunuz. Daha geç bakıma ihtiyaç duyuluyor. Bu aynı zamanda yolun kullanım ömrn de uzatıyor. Dolayısıyla hem daha srdrlebilir bir yol kaplaması haline geliyor hem de maliyet açısından olumlu sonuçlar ortaya çıkıyor. Çalışmada kullandığımız deneysel metot da yenilikçi. Standart bitm deneylerine kıyasla daha kçk numuneler zerinde çalışan 'dielektrik spektroskopi' yöntemini kullandık. Bu yöntem sayesinde malzemenin molekler yapısını inceleyebildik. Ben buna nano ID diyorum. Çnk kçk bir malzemenin iç yapısını kolay bir şekilde gözlemleyip ona bir nano kimlik verebiliyoruz."
Şitilbay, yapılan ölçmlerde malzemenin camsı geçiş sıcaklığının eksi 20 dereceden eksi 30 dereceye dştğn, bunun asfaltın esnekliğini koruduğunu ve çatlak oluşumuna karşı dayanım sağladığını gösteren en önemli bulgulardan biri olduğunu sözlerine ekledi.
