12. Kalkınma Planı’na Yön Veren Kilit Rapor YT’den
On İkinci Kalkınma Planı’nın temelini oluşturan uzmanlık raporlarından biri olan "Byme Dinamikleri ve Yeşil Byme Özel İhtisas Komisyonu Raporu", Ƶ retim yemiz Doç. Dr. Tunç Durmaz tarafından kaleme alındı. Çalışma, Trkiye’nin yeşil dönşm ve 2053 net sıfır hedeflerine ulaşmasında merkezi bir rol oynamaktadır.
Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Btçe Başkanlığı (SBB) koordinasyonunda yrtlen On İkinci Kalkınma Planı (2024-2028) hazırlık sreci çerçevesinde, farklı alanlarda çok sayıda Özel İhtisas Komisyonu (ÖİK) raporu hazırlandı. Trkiye’nin gelecek vizyonu için kritik bir nitelik taşıyan bu çalışmalar arasında yer alan "Byme Dinamikleri ve Yeşil Byme Özel İhtisas Komisyonu Raporu", lkemizin srdrlebilir kalkınma yolculuğunda temel bir çerçeve sunuyor. Kamu, özel sektör ve akademiden birçok uzmanın görşlerini sentezleyerek bu kilit raporu kaleme alan isim ise Ƶ İktisat Bölm retim yemiz Doç. Dr. Tunç Durmaz oldu.
Tunç Durmaz'ın raportörlğn stlendiği kapsamlı çalışma, Trkiye'nin ekonomik byme modelini; çevresel srdrlebilirlik, teknolojik dönşm ve sosyal adalet hedefleriyle btnleştiren bir "yeşil byme" patikası için somut bir yol haritası sunuyor.
Bymenin Yeni Çıpası: Yeşil ve Adil Dönşm
Rapor, Trkiye'nin srdrlebilir ve rekabetçi bir byme performansı yakalayabilmesi için yeşil dönşm merkeze alan bir "byme çıpası" belirlenmesinin stratejik önemini vurguluyor. Bu yaklaşım, lkemizin enerji, ulaşım, sanayi ve tarım gibi kilit sektörlerde dşk karbonlu ve döngsel ekonomi ilkelerini benimseyerek kresel iklim hedeflerine uyum sağlamasını ve uluslararası rekabette öne çıkmasını amaçlıyor. Rapor, yeşil dönşmn sadece çevresel bir zorunluluk değil, aynı zamanda lkenin yasal ve kurumsal altyapısını modernize ederek kresel yeşil finansman kaynaklarına erişimini kolaylaştıracak bir fırsat olduğunun altını çiziyor.
Stratejik Adımlar ve Somut Politika Önerileri
Raporda, Trkiye'nin yeşil ve dijital dönşmn hızlandıracak bir dizi stratejik politika önerisi sunuyor. Öne çıkan başlıklar şöyle:
• Karbonsuzlaşma ve Döngsel Ekonomi: Başta emisyon yoğun sektörler olmak zere karbonsuzlaşma yol haritalarının belirlenmesi, enerji verimliliğinin artırılması ve retim sreçlerinde daha az atıkla daha fazla değer yaratan döngsel ekonomi ve endstriyel simbiyoz uygulamalarının teşvik edilmesi.
• Yeşil ve Adil Vergi Reformu: Trk vergi sisteminin, yeşil dönşm destekleyici, çevreyi korumayı özendirici ve kirletenleri sorumlu tutan bir yapıya kavuşturulması.
• Adil Geçiş Mekanizmaları: Yeşil dönşm srecinin sosyal ve ekonomik adalet ilkeleriyle yrtlmesi; bu sreçten etkilenecek çalışanlar ve bölgeler için gelir desteği, yeniden beceri kazandırma ve yeni sektörlere istihdam olanakları gibi desteklerin sağlanması.
• Yeşil Finansman Ekosistemi: Etki yatırımcılığı, harmanlanmış finansman ve yeşil tahviller gibi yenilikçi finansman olanaklarının geliştirilerek yeşil projelere erişimin kolaylaştırılması.
• Dijitalleşme ve Nitelikli İnsan Kaynağı: Yapay zeka, otonom sistemler ve byk veri gibi dijital teknolojilerin yeşil dönşmle entegre edilmesi, bu alanda nitelikli insan kaynağı yetiştirmek için niversite-sanayi iş birliğinin gçlendirilmesi ve beyin göçn önleyici adımların atılması.
"Rapor, Trkiye'nin Geleceğine Yapılmış Bir Yatırımdır"
Raporun raportörlğn stlenen Doç. Dr. Tunç Durmaz, çalışmanın önemini şu sözlerle ifade etti:
“Hazırladığımız rapor, Trkiye'nin ekonomik byme modelini, çevresel srdrlebilirlik ve sosyal refah hedefleriyle btnleştiren bir 'yeşil byme' patikasına nasıl yöneleceğini kapsamlı bir şekilde ele alıyor. Amacımız, sadece bir durum tespiti yapmak değil, aynı zamanda enerji verimliliğinden yenilenebilir enerjiye, karbon yakalama teknolojilerinden (CCUS) adil dönşme kadar geniş bir yelpazede uygulanabilir politika önerileri sunmaktı. Bu raporun, lkemizin 2053 net sıfır emisyon hedefine ulaşmasında ve kresel yeşil ekonomide önc bir aktör olmasında kritik bir kılavuz olacağına yrekten inanıyorum.”
Doç. Dr. Tunç Durmaz Hakkında
Ƶ İktisat Bölm’nde Doçent Doktor olarak görev yapan Tunç Durmaz, iklim değişikliği ekonomisi, yeşil byme, döngsel ekonomi ve karbon yönetimi alanlarında uluslararası dzeyde tanınan bir akademisyendir. Norveç Ekonomi Okulu'nda (NHH) ekonomi doktorasını tamamladıktan sonra Hong Kong Şehir niversitesi’nde (CityU) doktora sonrası araştırmalar yrtmştr. Halen Norveç Araştırma Merkezi (NORCE) ile ortak projeler yrten Dr. Durmaz, yakın zamanda Fransa Ulusal Gneş Enerjisi Enstits (INES) ve Norveç Stavanger niversitesi’nde misafir profesör olarak dersler vermiştir.
Akademik çalışmaları Energy Policy, Energy Economics ve Renewable & Sustainable Energy Reviews gibi alanının en prestijli dergilerinde yayımlanmıştır. Uluslararası Finans Kurumu (IFC-World Bank) ve Greenpeace gibi kuruluşlarla yrttğ projelerle kresel iklim politikalarının geliştirilmesine destek olmuştur. Doç. Dr. Tunç Durmaz, aynı zamanda TTGV İklim Lab İklim Öncs’dr.
Raporun tamamına ulaşmak için