������Ƶ

YT Fen Edebiyat Fakltemiz tarafından dzenlenen ve Nobel Ödll bilim insanımız Prof. Dr. Aziz Sancar’ın onursal başkanlığını stlendiği “TURAN’25 Temel Bilimler Sempozyumu”, ortak tarihsel mirasın bilimsel çalışmalarla yeniden yorumlandığı önemli bir platform oldu.

������Ƶ Fen Edebiyat Fakltemiz tarafından 23-25 Haziran 2025 tarihleri arasında dzenlenen TURAN’25 Temel Bilimler Sempozyumu, YT Davutpaşa Kongre ve Kltr Merkezi’nde dzenlendi. Sempozyum, 10 farklı lkeden ve 50 niversiteden gelen 150 katılımcıyı, 118 sunum ve 6 davetli konuşmacı ile buluşturdu. Trkiye, Azerbaycan, Kazakistan, Özbekistan, Kırgızistan ve Trkmenistan başta olmak zere Trk devletlerinden çok sayıda akademisyen ve araştırmacının katıldığı sempozyum, matematik, fizik, kimya ve biyoloji gibi temel bilimler alanında iş birliklerini gçlendirmeyi ve ortak bir bilimsel gelecek inşa etmeyi hedefledi. Sempozyumun açılış töreninde CERN’e yapılan canlı bağlantı ise bilimsel vizyonun evrensel boyutunu gözler önne serdi. Sempozyumda Mehter Takımı ile YT Halk Oyunları Topluluğunu’nun gösterileri katılımcılara duygulu anlar yaşattı. 

Nobel Ödll Aziz Sancar’dan Mesaj: "Tek Yol Bilimde Kuvvetli Olmak"

2015 Nobel Kimya Ödl sahibi ve TURAN’25 Sempozyumunun Onursal Başkanı Prof. Dr. Aziz Sancar, gönderdiği ilham verici mektupla katılımcılara seslendi. Sancar, mektubunda şu ifadelere yer verdi: 

"Bu tarihi gnde aranızda fiziksel olarak bulunamadığım için çok zgnm. Orada sizlerle olmayı, sizlerle kucaklaşmayı çok isterdim. Ancak uzakta da olsam kalbim sizlerle. Trkler olarak tarihteki şanlı gnlerimize tekrar erişmemizin ve dnyada söz sahibi olmamızın yegâne yolu, en yksek standartlarda bilim yapmak ve bilimde kuvvetli olmak. Bunun için de bilimin merkezi olan temel bilimlerde gçlenmemiz bir zorunluluktur."

“Bilim dşnsel bir çabadır”

Sempozyumun açılışında konuşan YT Eğitim retim Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Vatan Karakaya, “Temel bilimler, insanın kendisini, evreni ve varoluşunu anlamaya çalıştığı en derin dşnsel araçlardır. Platon’un ‘idealar dnyası’ öğretisinden Aristoteles’in ‘şekil ve suret’ anlayışına; Thales ve Öklid gibi Antik Yunan filozoflarının evreni anlama çabalarına baktığımızda matematik, yalnızca sayılarla değil, aynı zamanda varlığı anlamlandırma yoluyla ortaya çıkmıştır. Newton’un ortaya koyduğu hareket yasaları, Kant’ın felsefi sisteminde insanın yeniden bilimin öznesi haline gelmesini sağlamıştır. Descartes’ın ‘dşnyorum, öyleyse varım’ ifadesiyle birlikte bilim, insanın hem öznesi hem de nesnesi olarak tanımlanmıştır. Çnk bilim, bilmek ve bildiğini bilmek zerine kurulu bir dşnsel çabadır. Newton ve Leibniz’in 1675 yılında bağımsız olarak geliştirdiği trev kavramı, değişimin analiz edilmesini sağlayarak bugnk yapay zekâ çağının temel taşlarını oluşturmuştur. Bugn geldiğimiz noktada yapay zekâ, insanın rettiği ancak hızla insanın ötesine geçmeye başlayan bir gelişim aşamasına ulaşmıştır. Bu noktada karşımızda çok önemli bir soru durmaktadır: Yapay zekânın hizmetkârı mı olacağız, yoksa onu insanlığın faydasına olacak şekilde bilinçli bir araç olarak mı kullanacağız? Bu soru, sadece temel bilimlerin değil, tm insan faaliyetlerinin merkezindedir” ifadesini kullandı. 

“Hiçbir bilim diğerinden bağımsız değildir” 

Temel bilimlerin önemine değinen YT Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Vatan Karakaya, “Biyoloji, insanın organizma olarak kendisini anlamaya çalışmasıdır. Kimya, maddenin dönşmn kavramamıza imkân tanır. Fizik, hareketin ve hızın doğasını anlamamıza yardımcı olur. Matematik ise tm bu alanların zerine kurulduğu soyut, duyulara kapalı bir varlık alanını anlamamızı sağlar. Bu nedenle matematik, tm bilimlerin temelidir. Hiçbir bilim diğerinden bağımsız değildir. Bilimsel alanların tm, insanın idrak dzeyinin farklı yansımalarıdır. Yapay zekâ da kodu yazılmadan çalışamaz; öznesi yine insandır. Asıl meselemiz, kendi bilimsel teorimizi retmektir. Bilim yalnızca konferanslara katılarak yapılmaz. Gerçek bir akademisyen, gn boyu zihninde bir problemi taşır; geceleri uykusuz kalır, tekrar tekrar dşnr. Emek, akademisyenliğin ölçsdr. Gelişim; varlığı tanımaktan, evreni ve insanı derinlemesine anlamaktan geçer. İnsanı tanıtamayan bir bilim, zaman kaybından başka bir şey değildir. Bu anlayışla, ������Ƶ olarak Trk dnyasıyla bilimsel iş birliklerimizi artırmak için somut adımlar atıyoruz. Geçtiğimiz mayıs ayında Azerbaycan Karabağ’ı ziyaret ettik. Karabağ niversitesi ile fakltelerimizi eşleştirerek mfredat geliştirme çalışmalarına başladık. Azerbaycan’daki ç niversite ile ortak araştırma projeleri, öğrenci ve doktora değişim programları planladık. Önmzdeki sreçte daha fazla Azerbaycanlı yksek lisans ve doktora öğrencisini niversitemizde ağırlamayı hedefliyoruz. Bu sreci diğer Trk devletlerine de yaygınlaştırmak istiyoruz. Unutmayalım, gelecek; çalışan, dşnen, retenler için daha gzel olacak. Yaşadığımız mahalleden başlayarak, içinde bulunduğumuz dnyayı gzelleştirmek için çaba göstermeliyiz. Bu vesileyle başta Sayın Dekanımız olmak zere, sempozyumun dzenlenmesinde emeği geçen tm akademik ve idari ekibe teşekkr ediyor; TURAN 25 Temel Bilimler Sempozyumu’nun hayırlara vesile olmasını diliyorum” diye konuştu.

Ortak Miras, Ortak Gelecek

Sempozyum, Trk halklarını birbirine bağlayan ortak tarih, kltr ve dil mirasının, bilimsel çalışmalar aracılığıyla yeniden yorumlandığı bir dşnce zemini olarak tasarlandı. Sempozyumun açılışında konuşan Sempozyum Başkanı ve YT Fen Edebiyat Fakltesi Dekanı Prof. Dr. Salim Yce, sempozyumun amacını şu sözlerle ifade etti: 

“Amacımız; matematik, fizik, kimya ve biyoloji alanlarını kapsayan temel bilimleri lkemizde ve Trk Dnyası’nın genelinde gçlendirmek, Trk Devletleri arasında gerçekleştirilebilecek ikili anlaşmalara, projelere ve araştırma faaliyetlerine zemin hazırlamaktır. TURAN’25, Trk devletlerinden saygın akademisyenleri bir araya getirerek, sadece bilgi ve tecrbe paylaşımını değil, aynı zamanda aramızdaki kökl kltrel ve tarihi bağları gçlendirmeyi amaçlamaktadır. Trk Dnyası ile birlikte tm insanlık için bilim yoluyla fayda ve değer retmek hedefiyle çıktığımız bu tarihi yolculuğun ilk adımını hep birlikte atıyoruz.”

Törende ayrıca Azerbaycan Eski Milli Eğitim Bakanı Prof. Dr. Misir Mardanov da bir konuşma yaparak Trk dnyasında bilimsel iş birliğinin önemine dikkat çekti.

Yeni Nesil Temel Bilimler Eğitim Modeli Tanıtıldı

Sempozyumda, YT Fen Edebiyat Fakltesi'nin temel bilimler eğitimini yeniden yapılandırmak zere geliştirdiği "Yeni Nesil Temel Bilimler Eğitim Modeli" de tanıtıldı. Modelin amacı; temel bilimlerin bilimin merkezi olduğu fikrini yeniden tesis etmek, eğitim niteliğini srdrlebilir şekilde artırmak, disiplinler arası uzmanlaşmayı sağlamak ve toplumsal fayda odaklı bilgi retimini teşvik etmek. Bu kapsamda gncellenen öğretim planlarına "Yapay Zekâya Giriş”, "Sosyal Sorumluluk ve Adalet", "Kariyer Planlama ve Mesleki Etik" gibi zorunlu faklte dersleri eklendi. Ayrıca Veri Bilimi, Bilimi, Finans Matematiği, Polimer Teknolojisi gibi 30'dan fazla yenilikçi sertifika programı ile öğrencilere disiplinler arası uzmanlaşma olanakları sunulduğu belirtildi. 

Sempozyumun, "Trk Dnyası Olarak Dnyanın Temel Bilimler Merkezi Olma" hedefine giden yolda önemli bir dönm noktası olması bekleniyor.